İqtisadiyyat

“Cənub Qaz Dəhlizinin açılışı strateji əhəmiyyətə malikdir”


“Cənub Qaz Dəhlizi tədbirinin açılışı 4 aprel tarixində Bakıda baş tutdu və bu, olduqca strateji əhəmiyyətə malik bir tədbirdir. Bu, Avropa dövlətlərinin və dəhliz üzrə mövcud olan ölkələrin enerji sahəsində məsul nazirlərinin görüşüdür. Həmin görüşdə cənab Prezident də çıxış edib və öz çıxışında vurğulayıb ki, Avropanın qazla təmin olunması istiqamətində atılan addımlar davam etdiriləcək”. Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin sədri Vüqar Oruc deyib.

O həmçinin qeyd edib ki, bir sıra beynəlxalq qurumların və maliyyə təsisatlarının vaxtilə bu kimi layihələrin maliyyələşdirilməsinə ayırdığı vəsaitlər bu gün də davam etdirilməlidir: “Bildiyimiz kimi, son illər bu istiqamətdə maliyyələşmə bir müddət dayandırılmışdı. Lakin indi bu sahəyə çox böyük ehtiyac var. Baxmayaraq ki, dünya yaşıl iqtisadiyyat və yaşıl energetika istiqamətində irəliləyir, buna rəğmən, qaza olan tələbat hələ də yüksək olaraq qalır. Avropa dövlətləri, məlum geosiyasi problemlər səbəbilə, qazla təminat məsələsində ciddi çətinliklərlə üzləşiblər. Bu problemlərin aradan qaldırılması isə məhz Cənub Qaz Dəhlizinin mövcudluğu və daha da genişləndirilməsi ilə mümkündür.

Cənab Prezidentin rəhbərliyi ilə bu layihəyə 2014-cü ildə start verilib və 2018-ci ildə razılıq əldə olunaraq, 3500 km uzunluğunda boru kəməri Avropaya doğru yönləndirilib. 2020-ci ildə ilkin qaz nəqli baş tutub. Həmin dövrdə 8,1 milyard kubmetr qaz nəql olunmuşdusa, bu gün bu rəqəm 12,1 milyard kubmetrə çatıb. Planlaşdırılır ki, yaxın gələcəkdə bu həcm 20 milyard kubmetrə qədər artırılsın.

Vüqar oruc qeyd edib ki, boru kəmərinin keçdiyi ölkələrin qaz ehtiyaclarının ödənməsi baxımından bu layihə böyük əhəmiyyətə malikdir: “Təqribən İtaliya, Slovakiya və digər region ölkələrinin qaz tələbatının orta hesabla 20%-ə qədəri bu kəmər vasitəsilə ödənilə bilər ki, bu da böyük bir addımdır. Bu istiqamətdə TAP və TANAP layihələri də mövcuddur. Hər iki layihə həm Avropaya, həm də qardaş Türkiyəyə qaz nəqlinin həyata keçirilməsi baxımından olduqca mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu layihələr, “Şahdəniz” yatağında qaz ehtiyatlarının kəşfindən sonra həyata keçirilməyə başlanılıb. Bu təşəbbüslər Azərbaycanın təkcə regionda deyil, dünya miqyasında da mövqeyinin möhkəmlənməsinə səbəb olub və strateji əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan əhali baxımından kiçik olsa da, bu cür irimiqyaslı layihələrlə dünya siyasətində və iqtisadiyyatında vacib rol oynadığını sübut edib. Hazırda qaza olan ehtiyac, dünyada nüfuz mübarizəsində böyük əhəmiyyət daşıyır. Dövlətlər arasında qarşılıqlı tətbiq olunan sanksiyalarda da qaz və energetika amili mühüm rol oynayır. Azərbaycan bu məsələdə həm Avropanın, həm də Türkiyənin qazla təmin olunmasında əsas oyunçulardan biridir. Bu isə geosiyasi baxımdan ölkəmizin digər dövlətlərlə münasibətlərində mühüm rol oynayır və həm iqtisadi, həm də siyasi baxımdan Azərbaycanın regiondakı mövqeyini daha da gücləndirir.

Dünya iqtisadi-siyasi inteqrasiyasında ən vacib istiqamətlərdən biri enerji inteqrasiyasıdır. Bu inteqrasiyanın Azərbaycan vasitəsilə həyata keçirilməsi isə cənab Prezidentin birbaşa və ciddi beynəlxalq uğurudur. Bu uğur Azərbaycanın beynəlxalq aləmdəki nüfuzuna böyük töhfə verməkdədir”.